Nga, Neraida HALILI
Shteti jone duhet të ketë një rol të rëndësishëm në krijimin dhe mbajtjen e rritjes ekonomike ne kete kohe. Tashmë ka ardhur koha të kuptohet drejt roli i sektorit publik, në mënyrë të veçantë në periudhat e depresionit ekonomik.Ekonomia e vendit tonë do të ngadalësohet ndjeshëm për shkak të pasojave të tërmetit të 26 nëntorit dhe tani Covid 19, raportoi Fondi Monetar Ndërkombëtar në një deklaratë zyrtare.
Shqipëria vazhdon të mbetet një prej vendeve më të varfra të Europës, e dëshmuar edhe nga statistikat e fundit të Fondit Monetar Ndërkombëtar të përditësuara në “Pasqyrën Ekonomike Globale tetor 2019” e të cituara nga revista Monitor.Në Europë jemi ndër vendet me të ardhurat për frymë më të ulëtat dhe na e kalojnë në renditje vetëm Kosova (4,442 dollarë për frymë, në vend të 111) dhe shtete të ish Bashkimit Sovjetik si Ukrania (vendi 125), Moldavia (128).Përhapja e fundit e koronavirusit që u shfaq në Kinë solli mundësinë e një skenari të tillë, duke rritur shqetësimet për ekonominë globale.Tashmë Kina ka marrë goditjet e para ekonomike.
Masat shtrënguese të marra për udhëtimet në disa vende të Kinës, në një periudhë kur duhej festuar Viti i Ri Kinez, në një kohë ku shumë njerëz udhëtojnë,konsiderohet se kanë pasoja. Pra biznesi i turizmit është goditur tashmë.Ndikimet e një shpërthimi të tillë interpretohen me ngut, kryesisht përmes ndikimit të tyre në shkëmbimet tregtare. Kjo është një zgjedhje e gabuar. Tregjet financiare reagojnë fuqimisht ndaj fluksit të informacionit në lidhje me këto lloj ngjarjesh të papritura. Rritja e numrit të vdekjeve papritmas mund të rezultojë në një humbje prej 10 për qind të vlerës në tregjet e transaksioneve.
Nga ana tjetër, madje edhe një ‘copë’ e lajmit të mirë mund të vlerësohet si një mundësi për të blerë. Për shkak se ne po flasim për Kinën, e cila konsiderohet “fabrika e botës”, do të ishte me mend të vlerësohen ndikimet përmes zinxhirëve të furnizimit, tregtisë së jashtme dhe kanaleve të sektorit real.BBC, në analizë merr rastin e virusit SARS në 2002-2003 që gjithashtu nisi në KinëDy vendet e prekura më së shumti nga coronavirus, Kina dhe Italia janë edhe dy partnerët kryesor në shkëmbimet tregtare për Shqipërinë. Kina është partneri i tretë tregtar për Shqipërinë. Në janar eksportet drejt Kinës u përgjysmuan ndërsa importet ranë me 10%.Ndërsa Italia, vendi që mban peshën kryesore të ekonomisë tonë, pësoi 33% rënie të volumit tregtar.
Mendohet se dëmi më i madh me këtë shtet mund të jetë tek eksportet. Pjesa më e madhe e produkteve që Shqipëria eksporton drejt shtetit fqinj janë këpucë dhe tekstile. Rreth 64% e eksporteve drejt Italisë i përkasin kësaj kategorie.Klima për biznes në Shqipëri ka nevojë për masa shtesë që do të promovonin eksportet dhe investimet e huaja direkte, të cilat janë kthyer në domosdoshmëri për mbajtjen e ekuilibrit të jashtëm dhe një rritje të qëndrueshme ekonomike.Autoritetet dhe komuniteti i biznesit duhet të angazhohet për respektimin e rregullave të ekonomisë së tregut dhe konkurrencës së ndershme dhe zbatimit e rregullave ligjore.
Rreziku i krizës ekonomike-Vetë-izolimi dhe ndërprerja me ligj e aktivitetit të përditshëm të sipërmarrjes private rrezikon fillimin e krizës ekonomike në Shqipëri.
Shteti jone duhet të ketë një rol të rëndësishëm në krijimin dhe mbajtjen e rritjes ekonomike ne kete kohe. Tashmë ka ardhur koha të kuptohet drejt roli i sektorit publik, në mënyrë të veçantë në periudhat e depresionit ekonomik.Ekonomia e vendit tonë do të ngadalësohet ndjeshëm për shkak të pasojave të tërmetit të 26 nëntorit dhe tani Covid 19, raportoi Fondi Monetar Ndërkombëtar në një deklaratë zyrtare. Shqipëria vazhdon të mbetet një prej vendeve më të varfra të Europës, e dëshmuar edhe nga statistikat e fundit të Fondit Monetar Ndërkombëtar të përditësuara në “Pasqyrën Ekonomike Globale tetor 2019” e të cituara nga revista Monitor.
Në Europë jemi ndër vendet me të ardhurat për frymë më të ulëtat dhe na e kalojnë në renditje vetëm Kosova (4,442 dollarë për frymë, në vend të 111) dhe shtete të ish Bashkimit Sovjetik si Ukrania (vendi 125), Moldavia (128).Përhapja e fundit e koronavirusit që u shfaq në Kinë solli mundësinë e një skenari të tillë, duke rritur shqetësimet për ekonominë globale.
Tashmë Kina ka marrë goditjet e para ekonomike. Masat shtrënguese të marra për udhëtimet në disa vende të Kinës, në një periudhë kur duhej festuar Viti i Ri Kinez, në një kohë ku shumë njerëz udhëtojnë,konsiderohet se kanë pasoja. Pra biznesi i turizmit është goditur tashmë.Ndikimet e një shpërthimi të tillë interpretohen me ngut, kryesisht përmes ndikimit të tyre në shkëmbimet tregtare. Kjo është një zgjedhje e gabuar.
Tregjet financiare reagojnë fuqimisht ndaj fluksit të informacionit në lidhje me këto lloj ngjarjesh të papritura. Rritja e numrit të vdekjeve papritmas mund të rezultojë në një humbje prej 10 për qind të vlerës në tregjet e transaksioneve. Nga ana tjetër, madje edhe një ‘copë’ e lajmit të mirë mund të vlerësohet si një mundësi për të blerë.
Për shkak se ne po flasim për Kinën, e cila konsiderohet “fabrika e botës”, do të ishte me mend të vlerësohen ndikimet përmes zinxhirëve të furnizimit, tregtisë së jashtme dhe kanaleve të sektorit real.BBC, në analizë merr rastin e virusit SARS në 2002-2003 që gjithashtu nisi në KinëDy vendet e prekura më së shumti nga coronavirus, Kina dhe Italia janë edhe dy partnerët kryesor në shkëmbimet tregtare për Shqipërinë.
Kina është partneri i tretë tregtar për Shqipërinë. Në janar eksportet drejt Kinës u përgjysmuan ndërsa importet ranë me 10%.Ndërsa Italia, vendi që mban peshën kryesore të ekonomisë tonë, pësoi 33% rënie të volumit tregtar. Mendohet se dëmi më i madh me këtë shtet mund të jetë tek eksportet. Pjesa më e madhe e produkteve që Shqipëria eksporton drejt shtetit fqinj janë këpucë dhe tekstile. Rreth 64% e eksporteve drejt Italisë i përkasin kësaj kategorie.
Klima për biznes në Shqipëri ka nevojë për masa shtesë që do të promovonin eksportet dhe investimet e huaja direkte, të cilat janë kthyer në domosdoshmëri për mbajtjen e ekuilibrit të jashtëm dhe një rritje të qëndrueshme ekonomike.Autoritetet dhe komuniteti i biznesit duhet të angazhohet për respektimin e rregullave të ekonomisë së tregut dhe konkurrencës së ndershme dhe zbatimit e rregullave ligjore.
Rreziku i krizës ekonomike-Vetë-izolimi dhe ndërprerja me ligj e aktivitetit të përditshëm të sipërmarrjes private rrezikon fillimin e krizës ekonomike në Shqipëri.
Duhen masa për të lehtësuar me mbështetje financiare dhe lehtësira fiskale biznesin e vogël dhe të mesëm.
-Kriza e koronavirusit Kinadhe Italia është ndjerë dhe në ekonominë shqiptare pasi Kina zë 9% të totalit të importeve dhe është partneri i tretë tregëtar i vendit,
– Ekonomia boterore eshte ne panik per nje recesion te ri;
– Bursat po shenojne reniwt me dramatike, qe nga viti 2008;
– Sektore te tere, jane te prekur nga efektet afatshkurta dhe afatgjata te Coronavirusit, perfshire turizmin, industrine ushqimore dhe zingjiret furnizuese, sidomos nga Azia;
– Shperthimi i virusit ne Evrope, ka nxitur ndermarrje te masave drastike, ne shumicen e vendeve evropiane, perfshire edhe mundesite e mbylljes te kufijve;
– Kriza e koronavirusit në Shipëri po jep efektet e para negative në ekonomi. Industritë e prekura direkt janë ajo fasone, industria përpunuese, turzimi, sektori i tregëtisë dhe shërbimeve dhe sektori i fluturimeve.
Industria e turizmit është prekur e para, pasi në thelb ka lëvizjen.
– Biznesi do ta ketë tepër të vështirë të rimëkëmbet pa ndihmë. Për më tepër që ekonomia shqiptare ka dhe karakteristikën e nivelit të lartë të vetëpunësimit, me rreth 35% të totalit, që nuk kanë se ku ta shkarkojnë humbjen.
.
-Kriza e koronavirusit Kina dhe Italia është ndjerë dhe në ekonominë shqiptare pasi Kina zë 9% të totalit të importeve dhe është partneri i tretë tregëtar i vendit,
– Ekonomia boterore eshte ne panik per nje recesion te ri;
– Bursat po shenojne reniwt me dramatike, qe nga viti 2008;
– Sektore te tere, jane te prekur nga efektet afatshkurta dhe afatgjata te Coronavirusit, perfshire turizmin, industrine ushqimore dhe zingjiret furnizuese, sidomos nga Azia;
– Shperthimi i virusit ne Evrope, ka nxitur ndermarrje te masave drastike, ne shumicen e vendeve evropiane, perfshire edhe mundesite e mbylljes te kufijve;
– Kriza e koronavirusit në Shipëri po jep efektet e para negative në ekonomi. Industritë e prekura direkt janë ajo fasone, industria përpunuese, turzimi, sektori i tregëtisë dhe shërbimeve dhe sektori i fluturimeve. Industria e turizmit është prekur e para, pasi në thelb ka lëvizjen.
– Biznesi do ta ketë tepër të vështirë të rimëkëmbet pa ndihmë. Për më tepër që ekonomia shqiptare ka dhe karakteristikën e nivelit të lartë të vetëpunësimit, me rreth 35% të totalit, që nuk kanë se ku ta shkarkojnë humbjen.
