Një kërkesë për hetim të plotë dhe të thelluar mbi zjarret në Lurë, dëmtimin mjedisor dhe dyshimet për shfrytëzim të paligjshëm të pasurive natyrore i është drejtuar SPAK-ut dhe BKH-së nga Tan Koka, në emër të “Zërit qytetar për mbrojtjen e Lurës”.
Në kërkesë kërkohet verifikimi i shkaqeve të zjarreve, dëmtimeve të pyjeve, kullotave, biodiversitetit dhe burimeve ujore, si dhe i çdo aktiviteti apo lejeje të dyshimtë në zonën e mbrojtur. Gjithashtu kërkohet të hetohet përgjegjësia e institucioneve dhe zyrtarëve, ndërsa ngrihen pyetje konkrete: “Kush e ka shkaktuar dëmin? Kush ka përfituar? Kush ka lejuar? Kush ka heshtur?”
Ja kërkesa e plotë e mbërritur në redaksinë tonë:
KËRKESË PËR HETIM TË THELLUAR MBI ZJARRET, DËMTIMIN MJEDISOR DHE SHFRYTËZIMIN E PALIGJSHËM TË PASURIVE NATYRORE NË LURË
Drejtuar:
Prokurorisë së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar – SPAK
Byrosë Kombëtare të Hetimit – BKH
Lënda: Kërkesë për hetim të plotë, të pavarur dhe të thelluar mbi zjarret në Lurë, dëmtimin e rëndë të mjedisit dhe dyshimet për shfrytëzim të paligjshëm të pasurive natyrore e mjedisore.
Të nderuar,
Në cilësinë e një zëri qytetar dhe në mbrojtje të interesit publik, kërkojmë nga SPAK dhe BKH të kryejnë një hetim të detajuar, të gjithanshëm dhe të pavarur mbi situatën e krijuar në zonën e Lurës, veçanërisht mbi zjarret dhe dëmtimet e pasurive natyrore e mjedisore.
Lura nuk është thjesht një territor malor. Ajo është një pasuri kombëtare, pjesë e Parkut Kombëtar “Lurë–Mali i Dejës”, me pyje, liqene akullnajore, kullota, biodiversitet, habitate dhe specie të rëndësishme.
Për këtë arsye, çdo dëmtim i qëllimshëm apo i paligjshëm i kësaj pasurie duhet të trajtohet me seriozitet maksimal dhe në përputhje me ligjin.
KËRKOJMË HETIM PËR:
- Shkaqet e zjarreve në Lurë
Të përcaktohet nëse zjarret kanë ardhur si pasojë e pakujdesisë, shkaqeve natyrore apo zjarrvënies së qëllimshme, si dhe të identifikohen personat përgjegjës, nëse ekzistojnë.
Institucionet shtetërore kanë theksuar edhe gjatë vitit 2026 se zjarrvënia e qëllimshme përbën vepër penale dhe se mbrojtja e pyjeve e pasurive natyrore kërkon përgjegjësi dhe ndërhyrje të menjëhershme.
- Dëmtimin e pyjeve dhe pasurive natyrore
Të verifikohet nëse zjarret apo veprime të tjera kanë shkaktuar dëmtime të qëllimshme ose të paligjshme të:
- pyjeve;
- kullotave;
- florës dhe faunës;
- habitateve natyrore;
- burimeve ujore;
- liqeneve;
- tokave;
- biodiversitetit;
- pasurive të tjera natyrore të Lurës.
- Shfrytëzimin e paligjshëm të pasurive natyrore
Kërkojmë të hetohet nëse në territorin e Lurës ka pasur ose ka:
- prerje të paligjshme të pyjeve;
- transport të paligjshëm të lëndës drusore;
- shfrytëzim të paligjshëm të kullotave;
- nxjerrje apo shfrytëzim të pasurive natyrore pa leje;
- ndërhyrje të paligjshme në territorin e zonës së mbrojtur;
- ndërtime apo aktivitete të paligjshme;
- dhënie lejesh në kundërshtim me legjislacionin;
- falsifikim apo manipulim dokumentacioni;
- mosveprim të zyrtarëve përgjegjës.
- Përgjegjësinë e institucioneve publike
Të verifikohet nëse institucionet përgjegjëse për administrimin, kontrollin dhe mbrojtjen e zonës kanë përmbushur detyrimet e tyre ligjore.
Nëse ka pasur dijeni për veprimtari të paligjshme dhe nuk është ndërhyrë, kërkojmë që të verifikohet edhe përgjegjësia e mundshme administrative ose penale e personave përgjegjës.
- Lejet, kontratat dhe dokumentacioni
Kërkojmë verifikimin e të gjitha lejeve, autorizimeve, kontratave, procedurave administrative dhe dokumenteve që lidhen me shfrytëzimin e territorit dhe pasurive natyrore në zonën e Lurës.
Të kontrollohet nëse këto dokumente janë dhënë në përputhje me ligjin dhe nëse janë respektuar kufizimet që burojnë nga statusi i zonës së mbrojtur.
- Pasojat ekonomike dhe mjedisore
Kërkojmë të bëhet një vlerësim i plotë i dëmit të shkaktuar ndaj pasurisë publike dhe mjedisit, duke përfshirë koston e dëmtimit të pyjeve, biodiversitetit, habitateve, tokës dhe burimeve ujore.
KËRKOJMË GJITHASHTU
Që SPAK dhe BKH, nëse e vlerësojnë brenda kompetencës së tyre, të hetojnë nëse pas zjarreve apo dëmtimeve mjedisore ekzistojnë interesa ekonomike, korrupsion, shpërdorim detyre, bashkëpunim ndërmjet personave privatë dhe zyrtarëve publikë, ose forma të tjera të kriminalitetit të organizuar.
Në rast se nga verifikimet rezultojnë elementë që nuk janë në kompetencën e drejtpërdrejtë të SPAK-ut, kërkojmë që materialet të referohen pranë organit kompetent të ndjekjes penale, pa cenuar hetimin.
KËRKOJMË TRANSPARENCË
Lura duhet të mbrohet si pasuri e përbashkët kombëtare, jo të lihet në mëshirë të abuzuesve.
Nuk kërkojmë hetim për hakmarrje ndaj askujt.
Kërkojmë hetim për të vërtetën.
Kërkojmë të zbulohet:
Kush e ka shkaktuar dëmin?
Kush ka përfituar?
Kush ka lejuar?
Kush ka heshtur?
Dhe kush ka pasur detyrimin ligjor për ta parandaluar?
Nëse hetimi provon shkelje të ligjit, kërkojmë që përgjegjësit të përballen me drejtësinë dhe dëmi i shkaktuar ndaj pasurisë publike e mjedisit të dokumentohet dhe të ndiqet sipas ligjit.
Lura nuk është pronë e individëve.
Lura është pasuri e Shqipërisë.
Lura duhet mbrojtur.
Kërkojmë ndërhyrje institucionale të menjëhershme, hetim të thelluar dhe informim të publikut mbi rezultatet e verifikimeve, në përputhje me kufizimet ligjore të hetimit.
Me respekt,
Zëri qytetar për mbrojtjen e Lurës
Tan Koka
