Dita e tretë e muajit Maj është sot e përgjithmonë “Dita e Njerëzve të Drejtë”, në Shqipëri, Kosovë e për secilin shqiptar kudo që ndodhet .
E drejta dhe drejtësia janë dy nocione, perceptime që kanë lindur me njeriun janë zhvilluar dhe mishëruar në mënyrën e të jetuarit të njeriut si qenie, por ajo që është më e rëndësishme janë konstrukti bazik mbi të cilin ndërtohet një shoqëri dhe marrëdhëniet ndërvepruese të individëve përbërës të një shoqërie të gjithëpranuar dhe të denjë për secilin qytetar të saj.
Kur flasim për Drejtësi, gjithmonë kemi parasysh një, disa ose shumë njerëz të cilët sipas periudhave kohore në të shkuarën, falë sjelljes, veprimeve, perceptimeve dhe angazhimeve të tyre kanë fituar besimin e masës tjetër të njerëzve me definicionin “Njerëz të Drejtë”, më vonë këta individ janë bërë edhe njerëz të pranuar për gjykimin e mosmarrëveshjeve midis dy njerëzve apo dy palëve në konflikt.
Sigurisht këtu shfaqej edhe domosdoshmëria e tipareve si arsyetimi, neutraliteti në arsyetim, dhe verdikti i tyre tërësisht i paanshëm në gjykim.
Me kohën sjellja dhe veprimtaria njerëzore janë vendosur në binarët e disa rregullave ose normave që në një evolucion të mëvonshëm shoqëror kanë ardhur deri tek ligjet.
A e bëjnë ligjet një individ apo një shoqëri të drejtë në aspektin substancial? -Absolutisht që jo, sado të drejta që janë, aq më tepër ligjet kanë karakter diktues, detyrues, dhe penalizues, sigurisht nuk është qëllimi këtu për të lënë jashtë edhe frymën, moralin apo aspektin edukativ të secilit ligj mbi të cilët rregullohet funksionimi i një shoqërie.
Drejtësinë dhe të drejtën e mbartin e konstatojnë e konsolidojnë dhe e çojnë përpara vetëm njerëzit e drejtë, të cilët e kanë vlerë apo dhunti shpirtërore nga Zoti, familja, shto këtu edhe shkollimin ose rrethanat e jetës, inteligjencën e shëndoshë ku të gjitha së bashku formojnë njeriun e drejtë, por gjithmonë në themel të tij qëndrojnë vlerat shpirtërore që ai mbart në mënyrë të vazhdueshme.
Kujtoj këtu një pjesë biblike mbi konceptin e së drejtës.
– Kur vdes njeriu thonë se Krishti fillimisht i peshon mëkatet dhe andej nga anon “kandari” i përcakton edhe vendin, po anoj nga mëkati e çon në ferr, po anoj nga të mirat e çon në parajsë.
Aq e madhe është dëshira e Krishtit për t’i çuar të gjithë në parajsë sa i shton mëngën e këmishës secilit nga shpirtërat andej për nga e mira.
Kjo njihet në konceptin biblik të së drejtës, si “Drejtësia e Krishtit” e cila e lejon edhe këtë “hile” të vogël që shpreh përpjekjen dhe dëshirën e Krishtit për ta kaluar shpirtin e njeriut (pas vdekjes) në anën e parajsës.
Po të ndalemi tek “kurba’’ se si ka ardhur pesha që zënë njerëzit e drejtë në strukturën e shoqërisë sipas natyrës së organizimit dhe kohës është histori e gjatë.
Ajo që dëshiroj të theksoj, nuk është se njerëzit e drejtë kanë ardhur në pakësim, por njerëzit që nuk udhëhiqen aspak në veprimtarinë e tyre nga koncepti i së drejtës janë bërë më të sofistifikuar, më të pushtetshëm, më të fuqishëm në ekonomi, në media, në politikë, dhe në shumë sektorë të jetës tonë, dhe si rezultat njerëzit me sens drejtësinë njerëzore gjenden nën një presion të shumanshëm.
Njerëzit e drejtë janë idealista, janë qëndrestarë, shpirt-mëdhenj dhe shpirt-plotë kudo që janë, dhe koha i vendos si llamba drite në strukturën e shoqërisë ku edhe “errësira” është gjithmonë prezente.
3-Maji, “Dita e Njerëzve të Drejtë” është një shtysë, një sensibilizim dhe një mbështetje publike për secilin njeri të drejtë, që punon dhe jeton në trevat shqiptare dhe më gjerë pavarësisht punës, kulturës, gjinisë, fesë, etnisë, pasurisë, pozitës shoqërore, vendbanimit, moshës apo shkollimit.
Njerëz të drejtë ka gjithandej, dhe jam i sigurtë se dita e tretë e Majit është dita e shumë dishepujve të së drejtës, të cilët mbartin dritë, shpresë, lumturi, qëndresë dhe vlera njerëzore në të gjitha kohërat për veten , familjen dhe shoqërinë.
____________
S. Doçi
03/05/2023
