Rumania renditet e para në botë për pronësinë e pronës private. Por kjo nuk do të thotë se blerja e një shtëpie është e lehtë, thotë Ioana Moldovan.
Sipas të dhënave të Eurostat, 96% e rumunëve jetojnë në banesa të blera nga pronarët. Por politikat qeveritare, ndryshimet ekonomike, më pak mundësi për qira dhe rritja e presionit shoqëror për t’u bërë pronar i shtëpisë do të thotë se përvoja e mbajtjes së një shtëpie në Rumani ka qenë egërsisht e ndryshme për gjeneratat.
Në vitin 1990, në fund të sundimit komunist rumun, shteti zotëronte 70 për qind të apartamenteve, thotë Bogdan Suditu, ekspert i planifikimit urban dhe profesor i Universitetit të Bukureshtit.
Sapo qeveria filloi t’i shiste këto prona, njerëzit nxituan të blinin shtëpitë ku jetonin – shpesh me çmime shumë të favorshme. Monedha e zhvlerësuar e Rumanisë, e shoqëruar me inflacionin në rritje, e bëri blerjen të lehtë.
“Duke paguar 100,000 lei për një apartament në vitin 1991 ishte një çmim i drejtë në atë kohë. Në vitin 1994, ky ishte çmimi i një TV me ngjyra”,thotë Suditu.
Jo vetëm që strehimi ishte më i përballueshëm, por qeveria rumune ndërtoi edhe më pak njësi të banimit publik pas vitit 1996. Blerja e një prone private u bë një opsion më i popullor në mungesë.
Në Rumani, qiraja shihet vetëm si një fazë e përkohshme.
“Nuk ka kornizë ligjore të përcaktuar mirë, asnjë ligj për të rregulluar të drejtat dhe detyrimet për marrjen me qira në Rumani“, thotë Dragos Nichifor. “Kjo është arsyeja kryesore që njerëzit duan të bëhen pronarë të shtëpive”.
Zhvilluesit nuk i shohin njësitë e qirasë si një model biznesi të qëndrueshëm në ndërtesat e reja të banimit. Çmimet e qirasë janë shumë të ulëta, që do të thotë se ata nuk do t’i kthejnë paratë e tyre për vite. Shumica e pronarëve në Rumani posedojnë diku nga një a tre apartamente, të cilat Nichifor thonë se janë shpesh të lënë pas dore dhe kanë mobilje me cilësi të ulët.
