Nga Agron PREBIBAJ
Bijët e Grimcit “e vodhën” truporën e Shna Noit, e shpetoi Kukeli nga shëmbja, po e përjetëson Skenderi me burrat e Currajve!
Vërtetë në Curraj Eper, në prehërin e alpeve shqiptare kanë ndodhur momente të rëndësishme vetëvendosje e qytetarie si aristokraci parisiene, kjo në tre shekujt e fundit, ku bash aty dhe vetëm aty për në shqiptari është vëndosur e nga vetë ata gjithçka, pa pyetur kurrë krajli as mbret, të vëndosur në pushtetin e vet, ata ishin të vendosur mbi kokën e të gjithëve nga prej aty “për pak prekej edhe qielli”.
Curraj Eper të Nikaj por të vëndosur më lart e për të qëndruar më fort se askush tjetër, provuan kapjen e majave të mirëPikturuara nga Zoti të cilat do administroheshin nga njeriu vital e i vlefshëm përballë çetnikut i cili duhej përzënë.
I Curraj Eper në etapën e vet tre shekullore vendosi veton përpara secilit, edhe përpara fisit të vet Nikaj, pastaj para gjithkujt që e kufizonte, e për pushtuesin nuk pysnin fare, vertetë indipedencë shqiptare.
Betaja e Curraj Eper matje në parakalim intelegjence, zgjuarsie e suksesi krahasuar me Napolonin, kjo nga fshati parcial shqiptar si fitues përballë gjithkujt, e përse jo parakalues të përendorisë Franceze të vetëdorëzuar.
Ndoshta ndonjëri mendon se krahasimi i Curraj Eper apo i Nikaj-Mërturit me Parisin e me Napoleonin janë anti-pode, por ç’është e verteta këta Francës së lirisë e dorëzuan Parisin për 10 minuta me një fenogram, ndërsa këta Curraj Eper të Nikaj-Mërturas, as nuk u shkoi ndermend të dorëzoheheshin, as të islamizoheshin, as të afrikanizoheshin, e as të prostanizoheshin e kurrë të judizoheshin.
Pa ju futur historisë Nikaj-Mërturase e mbushur më shumë me dhimbje sesa gëzime, po veçoj vetëm një memoment nga shpetimKryqëzata komuniste e cila vjen vetëm nga mendimtarët të cilët parakalojnë edhe Krishtin e livduem i cili u kryqëzua.
Bash aty në Curraj Eper në dhjetorin e vitin 1966 u hodhën shqiponjat për të mbrojtur shënjëtoret e për ti murosur.
Ishin djemt e Grimcit(Prebibaj), të udhëhequr nga Pali e Lleshi të mbrojtur nga Marku e Shani të cilët vëndosen “ta vidhnin troporen e Shna Ndoit së bashku me Kryqat” në Kishen e Curraj Eper e ta izolonin në muret e shtepisë së tyre.
Ndersa Ded Prel Prebibaj nuk kurseu vetën deri me letren e tij në Shkoder e Vatikan e deri në rreziçe për ruajtjen e e arkës me rrobat e priftit.
Por vrapimi komunist ndaj shëmbjes së Kishava nuk kishte ndalesë, e kjo erdhi në Curraj Eper, bash aty erdhi Sekretari i Parë i Tropojës Ali Kruja me sigurimin e shtetit, me qellim për të prishur Kishen e për të arrestuar burrat mendimtarë Kukel Ndou, Pal Nika etj.
Por aty ndodh mrekullia e shpetimit nga kryqëzata komuniste e burrave mendimtarë.
*Ajo fjala e Kukel Ndout, e shpetoi Kishen e Shna Ndoit*.
Pra fiks në fillim viti 1967 në mbledhje me burrat e Curraj Eper, udhëheqësi i drejtohet Kukelit: Partia ka vendosur për prishjen e kësaj Kishe, ti Kukel Ndou si mendon?
Ndersa Kukeli pasi kuptoi djallëzinë e udhëheqjes komuniste, u përgjigj,- partia ka vendosur ti shëmbë kishat, por kjo e jona mendoj të ruhet si qënder lufte e rezistence ndaj Serbo-Malazesëve,të shëndrrohet në shtepi kulture e zyra për pushtetin popullor.
Ashtu u miratua nga populli i Curraj pa u viktimizuar askush nga bluzat e zeza të cilët prisnin te dera urdhrin e arrestimit për secilen mëndje kunder.
Kisha e Curraj Eper e ndertuar në vitin 1897, erdhi nga vetë banorët pasi fshati u rrit numerikisht në popullsi, edhe largësia me Kishën e Nikaj, ajo u shëndrrua në shtepi sherbese para Zotit, i shpetoi shembjes nga sistemi komunist, u rihap në vitin 1991, u rikonstruktua sa për t’u mbajtur në këmbë nga Gasper Prebibaj e më vonë mirëmbajtja erdhi edhe nga djemt e Gjon Palit(Filipi, Arbeni, Nikolini e Paulin Prebibaj) e cila i mbijetoj ekzistencës.
Por zbrazja e fshatit e mos kujdesja e çoi në rrezik shembje këtë monoment të kultit e historik për Curraj Eper.
Por së fundi darka Londineze e disa djemve-burra të Curraj Eper të vendosur në Londer me kërkesën e Dr.Mhill Gecaj, ka konfirmuar mbeshtetjen financiare të rikonstuksionit të përjetësisë së Kishës së ndertuar nga të parët e tyre.
Kisha tashmë po rikontruktohet e cila në pranverë do i dorëzohet me force të përjetëshme e qëndrese Kishes Katolike shqiptare, gjithçka nën kujdesjen e kalorsëve Mhill Gecaj, Skender Perpepaj e Dom Simon Kulli, por kontributi financiar i ardhur nga atletët për shtëpinë e Zotit mundëson përjetësinë, e keta janë; Gasper Prebibaj, Mhill Prebibaj, Gegë Prebibaj, Skender Qokaj, Nikolin Vatnikaj, Besnik Vatnikaj, Fran Vukaj, Prel Adem Përpepaj,
Agron Perpepaj, Skender Pepepaj, të cilët meritojnë urimin njerëzor, *Zoti i bekoftë e jua shtoftë paratë*.
Tashmë Curraj Eper nën lobigun e Skender Perpepaj është renditur e para në 15 fshatrat turistike për tu investuar, një sukses i madh që ishte mohuar duke mos u renditur as në 100 fshatrat turistike.
Ishte dhe vazhdon të jetë përkushtimi i djemve nismetar me shumë guxim në veprime e cila u pasua me financa për të mundësuar rrugën e makinës, rindertimin e shtëpive, kujdesi për objektin e kultit, e cila rikthen e jetesën në vëndlindje.
(Disa foto para e gjatë punimeve në Kishë).
