Në një intervistë ekskluzive për Info Press Albania, eksperti i njohur i krimit kibernetik, Nedion Marku, dha një panoramë të gjendjes së sigurisë kibernetike në Shqipëri dhe sfidat që po përballet vendi në vitin 2025.
Sipas Markut, viti 2025 shënon një periudhë kur krimi kibernetik ka arritur nivele shqetësuese në Shqipëri, me një rritje të dukshme të sulmeve kibernetike ndaj qytetarëve, bizneseve dhe institucioneve shtetërore. “Sulmet më të përhapura janë ato me ransomware, ku kriminelët bllokojnë sistemet digjitale dhe kërkojnë shpërblim për çelësin e rikthimit. Kjo formë e krimit ka shkaktuar humbje të mëdha financiare dhe është një kërcënim serioz për stabilitetin e sistemeve tona kritike,” shpjegoi eksperti.
Ai vuri në dukje gjithashtu se mashtrimet online dhe vjedhja e të dhënave personale janë shtuar në mënyrë alarmante, duke dëmtuar besimin e qytetarëve në përdorimin e shërbimeve online dhe duke rritur nevojën për edukim dhe ndërgjegjësim. “Në shumë raste, përdoruesit nuk janë të informuar për rreziqet që vijnë nga përdorimi i pasigurt i internetit, siç janë klikimet në lidhje të dyshimta apo përdorimi i fjalëkalimeve të dobëta,” theksoi Marku.
Në lidhje me masat e marra nga autoritetet shqiptare, eksperti përmendi përmirësimin e kuadrit ligjor dhe ngritjen e kapaciteteve profesionale në Policinë e Shtetit dhe Prokurori, si dhe krijimin e Qendrës Kombëtare për Reagimin ndaj Incidentëve Kibernetikë (CSIRT). “Kjo qendër është bërë një pikë kyçe në koordinimin e reagimit ndaj incidenteve kibernetike, duke siguruar reagim të shpejtë dhe efikas ndaj sulmeve,” shpjegoi ai.
Një tjetër aspekt i rëndësishëm, sipas Markut, është investimi në trajnimin e specialistëve dhe rritja e ndërgjegjësimit publik. Ai tha se janë zhvilluar kurse të shumta për ekspertët e sigurisë kibernetike dhe fushata informuese për qytetarët, me qëllim parandalimin e sulmeve dhe mbrojtjen e të dhënave personale. “Vetëdija e qytetarëve është çelësi për të zvogëluar suksesin e sulmeve kibernetike,” nënvizoi ai.
Eksperti pohoi se bashkëpunimi ndërkombëtar ka luajtur një rol të domosdoshëm në luftën kundër krimit kibernetik. Shqipëria ka thelluar marrëdhëniet me organizata si Europol dhe Interpol, duke mundësuar shkëmbimin e informacionit dhe asistencën teknike për zbulimin dhe ndalimin e rrjeteve kriminale që operojnë në territorin tonë.
Në përfundim, Nedion Marku theksoi rëndësinë e angazhimit të përbashkët nga të gjitha palët: institucione shtetërore, sektor privat dhe qytetarë. “Siguria kibernetike është një sfidë komplekse dhe dinamike që kërkon përditësim të vazhdueshëm të strategjive dhe teknologjive, por edhe një kulturë të fortë të sigurisë në çdo nivel,” përfundoi ai.
