Nga Florida MUJA
Çfarë fantazie!
Pas më shumë se një çerek shekulli që nga rënia e komunizmit, Shqipëria vijon të mbetet një demokraci e brishtë dhe rruga drejt demokracisë liberale, herë është dukur e afërt, herë është shfaqur si një dritë e largët në fund të tunelit.
Çfarë tallje!
“Në Shqipëri nuk ka media dhe as gazetarë të itimiduar”, por kontratat dhe sponsorizime, vijnë çdo vit nga majat e pushtetit për çdo media te caktuar.
Flitet për gjygje?
Kur në fakt kërcënimet vijnë nëse gazetari publikon, një artikull kundër çdo pushtetari pa miratimin e tij. Ku në fakt të gjithë gazetarët janë ndëregjësuar me frymën se ne nuk jemi më të fortë se pushtetarët.
Për çfarë lloj gjygji po flasim? Në një vend ku gjygjet janë të drejtuar nga qeveria?
Gazetarët janë të lirë?
Por Organizata Reporterët pa Kufij sa i përket lirisë së shprehjes në mediat shqiptare, e renditet Shqipërinë në vendin e 103, vende më poshtë, duke humbur 20 pozicione krahasuar me vitin 2021
Gazetarët nuk janë pre e dhunës policore në Shqipëri?
Por kur ndodh që një gazetare kulture nxjerrë fakte dhe kërcënon, që teatri të mos shembet, kërcënohet me heqje nga puna.
“Në këtë vend, kushdo që ngrejë zërin do mbetet pa bukë”, kështu thoshte një shkrimtar i vjetër shqiptar.
Raporti tallet me lirinë e fjalës?
Por, e drejta e fjalës ndoshta nuk ka ekzistuar kurrë.
Çfarë absurdi!
Çuditërisht me publikimin rrogave të gjithë gazetarët “lëpirës dhe servila”, kishin rrogat 20 mijë euro në muaj. Pikërisht ata gazetarë dhe bashkëpunëtorë që dalin çdo natë duke mbrojtur qeverinë.
Disa gazetarë të BBC e CNN, të cilët edhe kur shkojnë në zona lufte si në Irak, Siri, Afganistan, ku të ikën jeta nga plumbat, nuk marrin as sa gjysma e disa analistëve shqiptarë që na llomotisin në favor të qeverisë.
Çfarë fantazie!
Gazetaria është art më vete dhe serioz, por ende jo në Shqipëri. Nga ana tjetër, besoj se s’ka në Shqipëri asnjë lloj media me të vërtetë të pavarur. Nuk e kam fjalën për ideologjinë që përkrahin mediat. Mund të jesh i angazhuar politikisht dhe të mbetesh i pavarur në mendim. Por, përvoja ime personale është që mediat në Shqipëri, kur nuk përdoren si mjete negociatash me pushtetin, përdoren nga pronarët e tyre siç përdor një trajner skuadre futbolli ekipin e tij. Por, mediat nuk janë futboll.
Janë një funksion shumë themelor i shoqërisë demokratike. Nuk është e rastësishme se kriza e mediave përkon me krizën e rëndë të demokracisë në shkallë botërore. Si mendoni se është perceptimi i publikut për median në përgjithësi dhe figurën e gazetarit në veçanti?
Sigurisht, nuk përmirësohet media duke e etiketuar si “kazan”, siç bën kryeministri i tanishëm.
Besueshmërinë e medias do ta masja me kushtet nën të cilat punojnë gazetarët në Shqipëri. Në ç’kushte punojnë?
Përveç kësaj mediat kanë një funksion kulturor të rëndësishëm. Edhe këtu, fatkeqësisht, për shkak të mungesës dhe pamjaftueshmërisë serioze të strukturave si Universiteti, shoqërise civile, grupeve të leximit, kulturës së leximit, organizatave dhe qendrave kulturore serioze, ka një prirje që të kthehen, sidomos TV-të në Shqipëri, në një lloj “Këshilli Kardinalësh”.
Herë pas here takoj intelektualë apo historianë në Shqipëri që më thonë “sonte do shkoj te filani në TV të diskutoj këtë apo atë temë”.
Personalisht, më kap trishtimi kur ngatërrohet talk shoë me trajtimin e historisë, për shembull… Në fund do ta përqasim historinë si talk shoë apo thjesht si shoë… Si e gjykoni ecurinë e lirisë së shprehjes dhe të medias gjatë këtyre tridhjetë vjetëve tranzicion dhe në ç’nivele gjendet aktualisht?
A mendoni se gazetarët, redaktorët dhe kryeredaktorët i marrin vendimet në punën e tyre të përditshme mbi bazën e ndërgjegjes profesionale?
Në lirinë e shprehjes, sigurisht, ka progres të madh nëse mendohet që vijmë nga mungesa totale e lirisë. Por, kjo nuk mjafton më.
Hegeli thoshte se gazeta ka zëvendësuar lutjen e mëngjesit – mund të kuptosh se çfarë mund të sjellë diçka e tillë.
Çfarë tallje…
Gazetar investigativ nuk lind, bëhesh. Por, si do bëhesh pa traditë dhe një shkollë gazetarie? Ku do bëhesh kur korrupsioni që hulumton shpesh është i lidhur me median ku punon? Shqipëria, siç kam thënë, nuk ka nevojë për një revolucion mediatik, por pikë së pari për një revolucion moral, kundër cinizmit moral që po e bren këtë vend si kanceri organizmin e njeriut…
