Kemi qëndruar në ngujim, kemi pasur dhe kemi frikë, jemi lutur për veten, familjen për njerëzit anembanë, kemi adhuruar gjithkënd dhe jemi distancuar nga gjithkush, jemi ndjerë solidar dhe bashkëvuajtës, në të njëjtën kohë kemi pasur “frikë” secilin.
Kemi humbur lirinë, e arritëm prapë, por nuk kemi mposhtur “frikën”, nuk kemi menjanuar rrezikun. Në njëfarë forme, u ndjemë të pafuqishëm si njerëz, ku
na bëri pak punë teknologjia dhe shkenca.
Media më shumë se t’na ndihmonte na futi në panik dhe në stres, politika u barazua me secilin nga ne, të pasurit u tulatën, feja përpiqej të mbushte këtë vakum global me lutjet e saj. Teknologjia dhe shkenca u paraqitën si dordolecë në zgjidhjet që priteshin dhe shpresoheshin nga ato.
Si përfundim, u barazuam pothuajse të gjithë në një pikë të vetme “dorëzimin” dhe pafuqinë politike, njerëzore, teknologjike dhe shkencore përballë një realiteti konkret global, me emrin covid-19.
Në realitetin e krijuar ka vend për mijëra mendime, hamendësime, teza dhe hipoteza nga më të ndryshmet dhe për më tepër secila ngjan se është prezente dhe gjetje.
Në planetin tonë, janë vendosur ballë-përballë, njerëzit nga njëra anë dhe covid -19 nga ana tjetër, pjesë integrale dhe realitet konkret i jetës.
Në qoftë se, në këtë përballje nga njëri krah kemi njeriun, teknologjinë dhe shkencën, ku covid -19 ka sulmuar njeriun është më se e qartë se edhe njëfarë falimentimi në betejë njeriu duhet ta kërkojë pikërisht në përdorimin e këtyre dy faktorëve dhe efiçencës së tyre.
Unë personalisht mendoj se në situatën e krijuar kemi mbivlerësim të teknologjisë dhe shkencës në kurriz të mendjes njerëzore dhe të aftësive që ka ajo në situata të tilla.
Në rrethanat e krijuara, nëse vendim-marrësit do të ishin filozofë ose ushtarakë të suksesshëm dhe jo politikanë, rezultatet do ishin më të qarta dhe shumë herë më racionale.
Po t’ia jepje aq të dhëna
sa kishim mbi covid-19 dhe viruset me
efekte pandemike të mëparshme si dhe të panjohurat që na shoqëronin në rastin
aktual një filozofi apo një ushtaraku të madh, do përcaktonte një plan masash më
të sakta dhe më eficente se sa politikanët nga e gjithë bota të cilët e mbështetën
vendimmarrjen në të dhënat eksperimentale të shkencës dhe teknologjisë.
Të paktën, nuk do kishim çoroditje të një natyre të tillë sikurse kishim: “mbaj
dritaren hapur, por mos zbrit te shkallët”. Herë vendose-herë hiqe maskën, ruaj
distancimin social por mos shko në det e në mal, mjediset e mbyllura e
favorizojnë virusin por ti rri brenda e mos dil jashtë, ajri i pastër i vjen në
ndihmë njeriut por ti mos shko në park, në det as në mal, e dhjetëra udhëzime të
tjera që ndryshonin kohë pas kohe dhe në thelb kishin një konfuzitet tejet
absurd.
Mendoj se, u nënvlerësua shumë mendja e njeriut në përcaktimin dhe
vendim-marrjen në kushtet e informacionit të kufizuar dhe u la tërësisht në
funksion të teknologjisë dhe shkencës.
Pra, nuk përcaktojnë vendimmarrjen teknologjia dhe shkenca, por janë dy nga faktorët kryesore që njeriu i merr në konsideratë në vendim-marrjet e tij.
Në këtë kohë pandemie dhe paqartësish globale lidhur me të, ajo që eklipsoi gjithçka ishte marrëveshja e katër Shtatorit në Washington.
Mund ta quajmë “kohë shqiptare”. Ky eveniment historik radhitet me marrëveshjen e Rambujesë dhe sulmet që ndërmori NATO mbi Serbinë.
Pra, është njëra ndër datat më të rendësishme në rrugën e historisë së Kosovës si shtet i pavarur dhe sovran. Është njëra ndër dy humbjet e mëdha që Serbia ka marrë në përpjekjet e saj për të bërë inekzistent shtetin demokratik të Kosovës .
Gjithashtu, kemi një
shprehje të fuqishme dhe madhore të
angazhimit amerikan në çështjen e Kosovës dhe njëkohësisht në rajonin e
ballkanit.
Ishte hera e parë që SHBA përfshihet në një projekt me suport ekonomik të
fuqishëm përsa i përket zhvillimit infrastrukturor të dy shteteve nënshkruese të
marrëveshjes, ndoshta angazhimi i dytë me përmasa të tilla në Europë pas “Planit
Marshall”.
Surpriza e takimit ishte njohja e shtetit të Kosovës nga Izraeli dhe vendosja e ambasadave Kosovare dhe Serbe në Jeruzalem.
Sot, politika amerikane ka dy piketa të forta të cilat janë në vëmendjen e gjigantit të lirisë dhe demokracisë botërore, ato janë Izraeli dhe padyshim tani së fundmi është rreshtuar edhe Kosova.
Nuk ka faktor as forcë që mund të ndalojë prosperitetin e këtyre dy shteteve të cilat me katër Shtator bënë njohjen e ndërsjelltë në praninë e presidentit amerikan.
Për mendimin tim, këto janë dy shtetet për të cilat amerikanët përfshihen në luftë njëlloj sikurse për territorin e SHBA-së.
Siguria ime në këtë pikë
shkon deri aty sa them, se Amerika mund të përfshihet dhe të hapë një luftë botërore
(nëse nevojitet) vetëm e vetëm për të mbrojtur integritetin dhe prosperitetin e
dy shteteve në fjalë.
Fjala e duhur është “lum Kosova në patronazhin e kujt është vendosur” .
E Kemi parë të gjithë, se sa e vogël ishte në zyrën ovale ngatërrestarja e vjetër e ballkanit dhe rajonit Serbia. Vlen për t’u theksuar paraqitja dinjitoze e kryeministrit Hoti në bisedimet dhe nënshkrimin e marrëveshjes.
Tani njohja reciproke mes
Serbisë dhe Kosovës është çështje protokollesh në të ardhmen e afërt.
Dy shtetet në fjalë do përfshihen në ndërtimin e një të ardhmje të përbashkët me
identitetet e tyre, sikurse u përfshinë Gjermania, Franca, Italia dhe Anglia
pas luftës së dytë botërore
Brenda dekadës së ardhshme,
problem për zgjidhje nuk do të jetë çështja midis Kosovës dhe Serbisë, por në
tryezën e Washingtonit do jetë bashkimi i Shqipërisë me Kosovën në një shtet të
vetëm shqiptar dhe të jemi të sigurtë që do të marrë një zgjidhje sikurse marrëveshja
e katër Shtatorit.
Pas kësaj, pritet një zhvillim dhe prosperitet i krejt ballkanit perendimor, kur
të ndodhë kjo, rruga e shteteve të mësipërme drejt integrimit evropian është e
shkurtër dhe e shpejtë.
Zhvillimi i përbashkët e rrit dhe e ushqen harmoninë dhe miqësinë e popujve, duke lënë mbrapa njëherë e përgjithmonë ndasitë dhe konfliktet me karakter etnik territorial si dhe çdo problem tjetër që historia ka lënë mes popujve.
Qëndrimet që u mbajtën nga disa shtete të ndryshme lidhur me marrëveshjen për të
cilën folëm, janë sirena alarmi për politikën e Kosovës dhe Shqipërisë për të
kuptuar akoma më mirë interesat dhe politikat e disa shteteve gjoja “mike të historisë
sonë”.
Nuk besoj të ketë një shqiptar që e ka të vështirë të dallojë mbështetësit e
interesave tona kombëtare, apo të ngatërrojë dashamirësit me dashakëqinjtë.
Politika jonë dhe vullneti i çdo qytetari duhet të jetë pa dilemën më të vogël në frekuencat e atyre që mbrojnë interesat dhe identitetin tonë kombëtar.
Duke u distancuar një herë e mirë nga disa vende që nuk kanë gjë të përbashkët me kulturën tonë.
Për më tepër, vendet që na tregojnë ne faktorët dhe arsyet përse jemi të detyruar të mbajmë dashuri të ndërsjelltë, vetë i kanë braktisur me kohë ata faktorë,
ndërsa ne na i tregojnë si relike të shekujve të kaluar, ku Shqipëria u zhyt në errësirë si një vasale pa shpresë dhe pa përkrahje.
Katër Shtatori është një ditë historike për mbarë kombin shqiptar, është një piketë në rrugën e historisë tonë nga e cila ka filluar një rikonceptim i faktorit shqiptar në rajon si një vend me kulturë dhe gjenezë evropiane ashtu sikurse e ka krijuar Zoti dhe ruajtur historia deri në ditët e sotme.
S.Doçi
09. 09. 2020
