Recensë nga Sokol Gjoni
Poezia “Ku e kam vargun?” paraqitet si një rrëfim intim dhe ekzistencial, ku zëri lirik lëviz mes krizës shpirtërore, ankthit krijues dhe nevojës për shpëtim përmes fjalës poetike. Që në vargjet e para, poetja ndërton një atmosferë të ngarkuar emocionalisht, duke e identifikuar poezinë jo thjesht si akt estetik, por si një gjendje të brendshme që klith dhe çirret në qenien e saj.
Vargu:
“poezia ime po klith brenda meje,
poezia ime po çirret brenda meje”
shpalos tensionin e fortë psikologjik dhe raportin dramatik të autores me krijimin. Poezia këtu nuk është zbukurim artistik, por një nevojë jetike, një zë që kërkon të dalë nga heshtja. Kjo e bën tekstin të marrë tipare të poezisë moderne introspektive, ku dominon rrëfimi i drejtpërdrejtë emocional.
Një element me peshë artistike është metafora:
“myshqe dhimbje dhe dashurie
mbulojnë muret e lageshta,
të Shpirtit tim.”
Këtu poetja ndërthur dhimbjen dhe dashurinë si dy përmasa të së njëjtës përvojë njerëzore. “Muret e lagështa” të shpirtit krijojnë një imazh të errët, të ftohtë dhe të rënduar, duke sugjeruar një gjendje të brendshme të konsumuar nga koha dhe vuajtja. Përdorimi i fjalës “myshqe” i jep figurës një ndjesi kalbëzimi emocional dhe izolimi shpirtëror.
Poezia mbështetet fuqishëm mbi pyetjen ekzistenciale:
“Ku jam e ku shkoj,”
një pyetje universale që lidhet me humbjen e identitetit dhe të orientimit në jetë. Poetja e shtrin këtë krizë edhe te vetë arti i saj:
“ku vargu dhemb,
ku metafora gjuan”
duke e personifikuar metaforën si një forcë që plagos. Kjo tregon se krijimi poetik nuk është paqësim, por përballje me vetveten dhe realitetin.
Kulmi emocional dhe filozofik i poezisë arrihet në fund:
“Te pergjerohem, Zot, vargun tim
falma sot!”
Këtu vërehet një lidhje e drejtpërdrejtë me lutjen biblike “Bukën tonë të përditshme na jep sot”, çka e ngre vargun në nivel sakral. Poetja nuk kërkon bukën materiale, por “vargun” si ushqim shpirtëror dhe si mënyrë për të mbijetuar përmes artit. Ky përfundim i jep poezisë dimension metafizik dhe e shndërron krijimin poetik në akt besimi.
Nga ana stilistike, poezia karakterizohet nga:
vargu i lirë,
ritmi emocional,
përsëritjet me funksion theksues,
metaforat e errëta dhe introspektive,
gjuha e drejtpërdrejtë dhe autentike.
“Ku e kam vargun?” është një poezi e ndjerë dhe reflektuese, ku Eva Kacanja arrin të ndërtojë një dialog të fortë mes shpirtit, dhimbjes dhe krijimit artistik. Teksti mbart ndjeshmëri të thellë njerëzore dhe një kërkim të vazhdueshëm për kuptim, duke e bërë poezinë një dëshmi të fuqisë së artit përballë humbjes dhe pasigurisë ekzistenciale.
