Bashkimi Europian ka çelur zyrtarisht negociatat e anëtarësimit me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Një proces që i dha fund një sage 8 vjeçare ku Shqipëria ishte në pritje të hapjes së negociatave, por për një apo një tjetër arsye, kjo nuk u mundësua në Bruksel, deri këtë të martë. Nisja e negociatave ka sjellë eufori në Tiranë dhe Shkup, por procesi nuk do të jetë i lehtë.
Në total janë 35 kapituj që duhet të hapen dhe të mbyllen gjatë diskutimeve me dakordësinë e të gjitha vendeve anëtare të BE-së, çka nënkupton se veç vështirësive në përmbajtje, procesi pritet që të hasë edhe pengesa te tjera burokratike.
I gjithë procesi i bisedimeve është konceptuar në metodologjinë e BE-së si proces përgatitor, që përafron legjislacionin e vendit kandidat me atë të BE-së, përgatit përmes forcimit të pavarësisë dhe rritjes së efikasitetit e profesionalizmit institucionet e vendit kandidat deri kur të gjitha vendet anëtare të unionit të vlerësojnë se vendi kandidat është gati për anëtarësim.
Kapituj nisin nga bujqësia, mjedisi, peshkimi e deri te drejtësia, liritë e të drejta themelore të njeriut dhe konkurrenca e tregu i lirë.
Duke u bazuar në raportet vjetore të progresit të Komisionit Europian, Shqipëria është në progres të avancuar në kapitullin 15-të që ka të bëjë me energjinë, kapitujt 23 dhe 24 që lidhen me drejtësinë dhe kapitujt 30 dhe 31 që kanë të bëjnë me politikën e jashtme dhe sigurinë rajonale.
Për energjinë, orientimi i BE është drejt energjisë së pastër, kriter që Shqipëria e plotëson, pasi prodhon thuajse 100 për qind të energjisë nga hidrocentralet dhe në këtë drejtim është shumë më para edhe se një pjesë e mirë e vendeve anëtare të unionit.
Në kapitujt që kanë të bëjnë me drejtësinë, reforma e ndërmarrë në 2016-n, pavarësisht problematikave të saj është vlerësuar vit pas viti në raportet e Komisionit Europian. Vërejtja kryesore në lidhje me këtë reformë është zbatimi praktik i legjislacionit dhe përparimi në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.
Për politikën e jashtme, Shqipëria prej vitesh ka shpallur e ndjekur qëndrimin e njësimit të qëndrimeve me ato të BE-së dhe ky njësim u provua së fundmi me sanksionet ndaj Rusisë për luftën në Ukrainë.
Por ka disa aspekte ku Brukseli ka qenë kritik me Shqipërinë. Një ndër kapitujt që mund të sjellë probleme është ai që lidhet me të drejtën për t’u vendosur, jetuar e punuar në një vend tjetër të BE-së (nga vendi i lindjes) dhe e drejta për ta pasur shërbime. Në këtë pjesë, KE ka ngritur ndër vite shqetësimet për azilantët nga Shqipëria, shkeljen e rregullave të lëvizjes së lirë me BE-në dhe trafikun e të miturve në vendet e unionit.
Kapitulli 5 është kapitulli tjetër, ku Brukseli ka vërejtje. Ai lidhet me tenderat, koncesionet dhe PPP-të. Në raportet e progresit, KE ka kritika për mungesë gare, transparence dhe korrupsion. Për PPP-të, raportet ngrenë shqetësimin se një pjesë e madhe e tyre janë dhënë pa studime të mirëfillta kosto-përfitim.
Kapitulli 8 që ka të bëjë me konkurrencën dhe tregun e lirë vlerësohet gjithashtu nga raportet e KE-së si problematik. Këtu, më shumë se legjislacioni, BE ka përsëritur çdo vit se problem është moszbatimi i tij, ndërsa korrupsioni cilësohet si një prej faktorëve që po dëmton konkurrencën.
Kapitujt 14 dhe 21, që kanë të bëjnë me transportin dhe rrjetet trans-europiane janë gjithashtu dy tema që mund të kërkojnë kohë. Raportet e Komisionit Europian kanë ngritur shpesh shqetësimin për lidhjet e kufizuara të Shqipërisë me rajonin dhe rrjetin europian në infrastrukturën rrugore, hekurudhore dhe atë energjetike.
KE ka shfaqur në raport kritika edhe për mjedisin, që është Kapitulli 27 i negociatave. Në këtë kapitull, vlerësimet e Brukselit, që prej 2016-s ngrenë shqetësime se me projektet e inceneratorëve Shqipëria ka devijuar nga politikat e BE-së, që në krye të piramidës së trajtimit të mbetjeve ka riciklimin dhe jo djegien e tyre.
Problematika e pretendime mund të shfaqen gjatë negociatave nga vende të caktuara të BE-së për minoritetet, pakicat kombëtare dhe të drejtat e pronësisë, ku me apo pa te drejte Greqia ka qene shume aktive ne kritikat ndaj Shqipërisë.
