Mamaja është vetëm një, apo nënë nuk të bëhet njeri, siç thotë edhe shprehja e njohur shqiptare. Për fat, duhet thënë, në çdo rast. Sepse, përveç figurave të dashura dhe ekzemplare, ikona të vërteta të shpirtit të sakrificës, historia dhe letërsia njohin edhe personazhe me një mizori të llahtarshme.
Me rastin e festës së Nënës, e cila është sot në pjesën më të madhe të vendeve europiane, ja disa raste të nënave të mrekullueshme, të cilave mbase duam t’i ngjajmë dhe të tjera të ‘tmerrshme’, para të cilave jemi shumë të lumtur që nuk na ka rënë një e tillë.
MAMATË E KËQIJA
Medea – Kjo është me siguri nëna më mizore e historisë. Sipas mitologjisë greke, u dashurua marrëzisht me Xhasonin, heroin i cili kërkonte Vellon e Artë. Për ta ndihmuar, Medea nuk heziton të vrasë vëllain Apsirto, duke i hedhur pjesët e trupit të tij në det, për të detyruar të atin të mos e ndiqte.
Në tragjedinë e Euripidit tregohet se Xhiasoni, pasi ishte martuar me të dhe kaloi disa vite si bashkëshort i saj, për t’u ngjitur në fron, nuk heziton ta braktisë, për t’u martuar me vajzën e mbretit të Korinthit.
Për t’u hakmarrë, Medea vret bijtë që kishte me të, për t’i mohuar vazhdimësinë në fron.
Gertude – Një tjetër personazh i famshëm me një nënë të vështirë është Hamleti.
Sipas William Shakespeare, nëna e tij Gertude, dy muaj pas vdekjes së të shoqit, mbretit të Danimarkës, vendos të martohet me të kunatin, Klaudion, duke e ditur se ai është vrasësi i mbretit. Hamlet vuan tmerrësisht për këtë zgjedhje, që mes të tjerave e privon edhe nga mundësia për t’u ngjitur në fron, por mbi të gjitha sepse Gertude tanimë e çon të gjithë dashurinë e saj mbi të birin që ka me burrin e dytë, në një ndër tradhëtitë më të mëdha të njerëzimit.
Madame Bovari – Në romanin me të njëjtin titull të Gustave Flaubert, Emma është një grua romantike, por thellësisht egoiste. E bija, vogëlushja Bertha është pasqyrimi i pasigurive të saj dhe gabimeve, aq shumë sa Ema është e paaftë të kujdeset për të. Në fund Ema vetvritet, duke mos e menduar fare vajzën dhe duke e lënë të vetme përgjithmonë.
Mrs. Bennet – Në “Krenari dhe paragjykim” të Jane Austen është mamaja e protagonists Elisabeth. Autorja e përshkruan si një grua të papërshtatshme, injorante dhe të zhurmshme. Pikërisht pakujdesia e saj dhe tentativat e vazhdueshme për t’i gjetur burrë pesë vajzave të saj, do jenë pengesa që vajzat të jenë të lumtura. Për fat, dy më të mëdhatë, Elisabeth e Jane, gjejnë burra të zotë për të ‘neutralizuar’ vjehrrën ‘e llahtarshme’.
Mbretëresha e natës – Ky personazh mizor i operës “Flauti Magjik’ të Moxartit, është nëna e Paminas dhe zonja e Errësirës. Fillimisht ngjan e dashur dhe e mirë, por më pas shfaqet despotike dhe pa zemër, aq sa detyron të bijën të zgjedhë mes dashurisë për nënën dhe dashurisë për Taminon e saj, duke i propozuar edhe të vrasë priftin Sarastro, i cili ishte në dijeni të lidhjes së tyre të dashurisë. Por vajza nuk e kryen krimin dhe bashkohet me të dashurin e saj.
NËNAT E MIRA
Penelope – Sipas mitologjisë greke, ajo është gruaja e Uliksit dhe nëna e Telemakos. Ajo mbetet besnike ndaj të shoqit në vitet e gjata të pritjes teksa ai ishte në luftën e famshme të Trojës dhe në 10 vitet e kthimit në shtëpi, mes peripecive, refuzonte kërkesat e Procit i cili kërkonte dorën e saj dhe aspironte fronin e Itakës. Kjo grua është shembulli i integritetit, dashurisë mëmësore pa kufij, ashtu si pëlhura e saj që thurej ditën dhe shthurej natën, për ta bërë të pafundme zgjedhjen e saj të pretendentit të ri.
Mrs. March – Kjo është nëna e dashur dhe shembullore e katër ‘Grave të Vogla’, krijuar nga pena e Louisa May Alcott: Meg, Jo, Beth dhe Amy. Ajo arrin të kujdeset për të bijat pa ndihmën e të shoqit, i cili është nisur për në luftë dhe arrin që, ëedhe në mes të vështirësive të mëdha, të mos e humbasë kurrë aftësinë për të transmetuar dashuri dhe siguri. Ajo është nëna që të gjithë do donin të kishin.
Molly Weasley – Kjo është nëna e Ron, miku i zemrës së Harry Potter, në sagën e famshme të J.K. Rowling. Ajo është një nënë mikpritëse, e dashur dhe mbrojtëse, por edhe shumë autoritare, nakthioze dhe pak e ashpër, e aftë për të çuar përpara me dashuri një familje prej shtatë fëmijësh. Shtëpia e saj , e quajtur me dashuri, Strofulla, është ndër më mikpritëset dhe të ngrohtat në letërsinë angleze.
Hester Prynne – Në romanin “ Shkronja e purpurtë” e Nathaniel Hawthorn, Hester është një grua kurajoze dhe e vendosur. E martuar me një shkencëtar të moshuar, ajo ka një vajzë nga një marrëdhënie jashtëmartesore dhe për këtë është e detyruar të mbajë mbi gjoks një shkronjë A të në ngjyrë të kuqe të ndezur. Hester refuzon të tregojë emrin e të dashurit të saj dhe lufton fortë për të mos humbur kujdestarinë e vajzës së saj aq të dashur Pearl.
Marge Simpson – Mamaja më e verdhë e filmave vizatimorë, me flokët e saj karakteristikë blu, të kapur në formë kulle, është gruaja e Homer Simpson dhe nëna e Bart, Lisa dhe Maggie. E ëmbël dhe e duruar, ajo përfaqëson gruan dhe nënën tipike amerikane të dikurshme. E mirëkuptueshme, e dashur, e përkushtuar ndaj familjes. Edhe pse nganjëherë shfaqet si naive, e le veten ta falin shumë shpejtm pasi është gjithnjë e përkushtuar ndaj fëmijëve. Ashtu si nënat e tjera të kësaj liste, është një pasqyrë e epokës së saj dhe një ikonë e kohës sonë.
