Nga Adelina Pali
Televizioni dikur ishte një tribunë e edukimit publik, sot është kthyer në një pasqyrë të deformuar të asaj që ne zgjedhim të tolerojmë. Incidenti në Ferma VIP, ku një konkurrente shpërtheu në fyerje ndaj moderatores Arbana Osmani, për mendimin tim nuk është një moment nervozizmi individual. Është simptomë.
Simptomë e një sistemi që ushqehet me konflikt, që e shet tensionin si argëtim dhe që e ngatërron autenticitetin me mungesën e filtrit. Kur një figurë publike në një format të ndjekur zgjedh fyerjen si reagim, problemi nuk qëndron vetëm tek ajo. Pyetja reale është: pse kjo sjellje ndodh në një skenë që supozohet të ketë rregulla, standarde dhe përgjegjësi?
Televizioni nuk është më një pasqyrë e realiteti; është një amplifikator. Dhe kur amplifikon sjellje të ulëta, ato fillojnë të duken normale. Ky është rreziku më i madh: banalizimi i mungesës së respektit. Në momentin që publiku nuk tronditet më nga një fyerje publike, por e konsumon atë si pjesë të spektaklit, kemi kaluar një vijë të padukshme, por të rrezikshme.
Argumenti se “kjo është ajo që kërkon publiku” është një alibi e dobët. Publiku formohet nga ajo që i jepet vazhdimisht. Nëse ushqehet me konflikt, do kërkojë më shumë konflikt. Nëse i ofrohet dinjitet dhe debat i shëndetshëm, do mësojë ta vlerësojë atë. Pra, përgjegjësia nuk është vetëm e atyre që reagojnë në mënyrë të papërshtatshme, por edhe e atyre që ndërtojnë skenën ku këto reagime shpërblehen me vëmendje. Rasti konkret është një ilustrim i qartë i një kulture ku emocionet ekstreme shiten më mirë se vetëkontrolli. Eliminimi i një partneri (“nëse mund ta quaj kështu”)nga gara mund të jetë moment i vështirë, por mënyra si menaxhohet ai moment tregon nivelin individual dhe kolektiv të standardeve. Kur mungon kufiri, gjithçka bëhet e lejueshme…dhe pikërisht aty fillon degradimi.
Ajo shprehja “çfarë mbjell, do korrësh” nuk është thjesht një proverb moral; është një ligj social. Nëse promovojmë figura që fitojnë vëmendje përmes agresionit verbal, do korrim një diskurs publik më të ashpër, më të varfër dhe më pak njerëzor. Nëse shpërblejmë spektaklin mbi vlerën, do kemi spektakël…por jo zhvillim.
Televizioni nuk është i pafajshëm. Por as publiku nuk është i pafuqishëm. Zgjedhjet e përditshme çfarë shohim, kë ndjekim, çfarë duartrokasim janë vota të vogla që ndërtojnë kulturën tonë.
