Borxhi publik në nivele të frikshme/ Financat “dorëzohen” për 2019

Programi buxhetor afatmesëm ka zbardhur objektivat e Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë për të çuar borxhin publik drejt shifrës 59.9 për qind në vitin 2022 ndërkohë që thuhet se deri në fund të këtij viti pritet të arrijë 68.7 për qind. Por duket se të paktën për vitin 2019 parashikimi në program është dukshëm më i lartë sesa parashikimi që qeveria bëri në buxhetin 2019 kur priste që borxhi publik të ishte jo më shumë se 64.9 për qind. Pavarësisht përpjekjeve për të ulur borxhin ulja reale ka qenë gjithmonë më modeste sesa parashikimet e bëra në fillim vit.

Borxhi publik u kthye në shqetësim viteve të fundit pas kapërcimit të pragut 70 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto me një theks të vazhdueshëm nga institucionet ndërkombëtare për ta uluar atë përmes një rregulli fiskal pasi në rast krize apo shoku në ekonomi vendi ynë nuk kishte më hapësirë për huamarrje të re.

Ndihmuar nga politika monetare e Bankës së Shqipërisë huamarrja e re në tregun e brendshëm është bërë më e lirë viteve të fundit duke siguruar kështu përveç interesave edhe një maturitet më të gjatë. Nga ana tjetër emetimi i një Eurobondi 7 vjeçar në euro me një interes që qeveria e konsideron të leverdishëm vitin e shkruar duket se ka ulur disi presionin në shifrën e borxhit publik.
Shifrat zyrtare të mesvitit tregonin se borxhi publik i Shqipërisë ishte sa 63.03 për qind e Prodhimit të Brendshëm bruto në fund të 6 mujorit të parë të këtij viti. Ministria e Financave raportoi se trajektorja rënëse e borxhit ka vijuar edhe në raport me fundin e marsit kur ky tregues ishte sa 63.6 për qind e PBB-së por borxhi rezulton më i ulët pasi llogaritet mbi bazën e PBB vjetore. Gjasat që të kemi një rritje të saj mbeten të hapura deri në fund të vitit, duke u varur drejtpërdrejt nga sjellja e qeverisë për të marrë borxh të ri.

I kthyer në vlerë borxhi në fund të 6 mujorit të parë të këtij viti ishte 1.10 trilionë. Pjesa më e madhe e tij rezulton të jetë në monedhën kombëtare me rreth 575 miliardë lekë ndërsa 529 miliardë lekë është ai në monedhë të huaj. Ajo që vihet re në raport me një vit më parë është zgjerimi i huamarrjes në monedhë kombëtare kryesisht përmes instrumenteve të tilla si letrat me vlerë. Qeveria ka siguruar nga kreditorët vendas në total në stokun e saj të borxhit 610 miliardë lekë me një rritje prej 7.1 miliardë lekë më shumë se në fund të vitit të shkuar ndërkohë që pesha e kreditorëve të huaj në stokun total ka pësuar tkurrje./ Monitor