Nga Shpetim XHAMI, kryetar i PLL
Koalicionet zhvillojnë pluralizmin politik.
Mungesa e tyre, demton subjekte politike, lë qytetarë të papërfaqësuar duke dëmtuar themelet e demokracisë. Kualicioni si bashkim forcash dhe programesh elektorale për të arritur nje qëllim politik, nuk ju intereson vetem atyre që, padrejtësisht, duan të rrinë në pushtet.
Këmbëngulja për të mos lejuar kualicionet parazgjedhorë për arsye të modelit të fletës së votimiit, është idiotësi dhe shpikje e radhës, pēr të arritur qëllimin e vetëm, mbatjen e pushtetit me makinacione tavoline.
Modelimi i fletës së votimit me keto zhvillime teknologjike, por edhe i provuar në vende të tjera, eshtë i thjeshtë dhe lehtësisht i arritshëm.Mungesa e kualicioneve parazgjedhore eleminon mbi 200 mijë vota të subjekteve politike që nuk marrin deputet, e për rrjedhojë këto qytetarë ngelen të pa perfaqësuar.
Pavarsisht, nëse një subjekt politik, do apo nuk do të qëndroj në një kualicion, e drejta e kualicioneve është një e drejtë demokratike kushtetuese e cila kurrë nuk duhet mohuar.Nëse do të kishim një sistem tjetër zgjedhor, psh marzhoritar të pastër kualicioni parazgjedhorë do të ishte edhe i panevojshem.Me një sistem të tillë zgjedhor kualicioni merr një kuptim dhe rëndësi tjeter, pavarsisht se deri diku kthehet ndoshta në imponues.
Tē jesh apo jo në një kualicion, kur ky kualicion ngrihet mbi baza parimore dhe kur subjekti paraqitet me siglen e vet në fletën e votimit, subjekti deri diku ruan identitetin e vet.Prania e siglës së subjektit në fletën e votimit ta ka dhënë të drejtë e identifikimit tënd me kë subjekt ju doni të perfaqësoheni, listat e hapura të mundesojnë të zgjedhësh edhe përsonin që do të përfaqësojë nëpërmjet ketij subjekti.Eshtë e rendësishme, që kualicionet të ngrihen mes atyre partive politike që kanë ngjashmëri të pikave programore dhe pranojnë të mbështesin njëra tjetren për pika të veçanta në momente të caktuara.
Kur nje subjekt politik, kandidon i vetëm pa kualicion, ai rrit identitetin e vet programor dhe elektoral, duke e identifikuar saktë atë.Kandidimi herë pas herei si forcë e vetme, (kur partia ka infrastrukturë të fortë) gradualisht do ta fortësonte në strukturë partinë, me kualicione, ndoshta nuk humbet identiteti), por gradualisht e zbeh atë.Me kualicion detyrohet të ruaj disa korrniza brenda marrêveshjes së nenshkruar, duke mbajtur pergjegjesit, gëzuar privilegjet edhe të subjekteve të tjera qē bëjnë pjesë brenda ketij kualicioni, kur ato kanë qeverisur.
Me ketë sistem proporcional rajonal gjerat ndryshojnë, ndoshta edhe jashtë vullnetit politik partiak.Me kualicion behesh pjesë e ndryshimit, pa kualicion nuk të krijohet kjo mundesi, ke bërë të kundertën.Kualicionet rrisin probabilitetin e marrjes mandateve nga subjektet e tjera, parlamenti bëhet më pluralist, ku ka më shumë debat mendimi cilësor dhe jo rresht monopartiak, pa kualicion veshtirësohet marrja e mandatit për një subjekt.Kualicioni mundëson zbatimim edhe të pikave programore të subjekteve tjera, duke zhvilluar demokratizimin pluralist pa kualicion nuk arrihet të behet e mundur nje gje e tillë.
Me kualicion mund të marresh ose japesh vota brenda për brena partive të tjera të kualicionit ( ngelesh i gjysem i perfaqësuar) pa kualicion nëse nuk merr mandat votat “digjen” dhe ky elektorat ngelet i paperfaqësuar në parlament.Sistemi është ai që rregullon të drejtën dhe balancat politike që një subjekt të marrë pjesë ose jo në një kualicion parazgjedhorë.Sido të jetë, nuk duhet mohuar kurrë e drejta e kualicioneve parazgjedhore dhe ngalet e drejta e subjektit, nëse, ai merr apo jo pjesë në një kualicion, me të drejtën e zgjedhjes së tij.
Pranimi vetem i kualicioneve paszgjedhore krijon mazhoranca mikse dhe të paqendrueshme klienteliste.Kualicionet parazgjedhore rrisin identitetin e tyre dhe i presin rrugen kualicioneve me djallin për pushtet e para.
